Eenzaamheid is meer dan een gevoel, het is een signaal. Je lichaam geeft aan dat er iets niet goed zit in je verbinding met andere mensen. Het is, net als honger en dorst, een waarschuwing dat er iets moet gebeuren om in je levensbehoefte te voorzien. Want net als eten en drinken is verbinding met andere mensen een cruciale levensbehoefte. Mensen zijn sociale wezens, groepsdieren. En net als de dieren in de natuur, verzwakken we in ernstige mate wanneer we de verbinding verliezen met anderen.

Iedereen heeft weleens last van eenzaamheid; het is een gevoel van leegte, een gevoel dat je je niet verbonden voelt met anderen, met de maatschappij, met het universum. Eenzaamheid heeft voor iedereen een andere betekenis, maar voelt altijd ellendig. We weten allemaal wat het is, maar niet iedereen kan er goed mee omgaan. Als eenzaamheid de kans krijgt om je leven langdurig te beïnvloeden, dan wordt het chronisch. Dat heeft niet alleen gevolgen voor je sociale interactie, maar ook voor je perceptie, voor je toekomstvisie, voor je manier van denken én voor je gezondheid. Want eenzaamheid doet iets met je hersenen en met je lichaam. Je wordt er ziek van, heel erg ziek.

Eenzaamheid verstoort je hormonale balans, het verhoogt je bloeddruk, verlaagt je weerstand. Eenzaamheid komt gepaard met verhoogde cortisolwaarden, waardoor je in een voortdurende staat van stress verkeert. Na verloop van tijd vergeet je de oorsprong van je lichamelijke klachten en probeer je de symptomen te behandelen: stress, burn-out, slapeloosheid, depressie, hartklachten, verzwakt afweersysteem, chronische ontstekingen, etc. In Nederland zijn we heel goed geworden in het aanpakken van dit soort symptomen. Medicijnen en psychologische behandeltrajecten gaan als warme broodjes over de toonbank. Maar als de onderliggende eenzaamheid niet effectief wordt aangepakt, is de kans dat je geneest van al je klachten nihil.

Eenzaamheid is pas sinds kort echt onderwerp van gesprek in onze maatschappij. Onderzoeksresultaten zijn er slechts van de laatste jaren. Het is complexe materie en vereist dan ook een gerichte aanpak door deskundigen. Helaas hebben de vele initiatieven vanuit de overheid en welzijnsorganisaties de afgelopen jaren aangetoond dat goedbedoelde interventies zonder de benodigde kennis eenzaamheid niet oplossen. Sterker nog: in veel gevallen zijn die goedbedoelde interventies zelfs schadelijk voor de deelnemers. Eenzaamheid los je niet op door mensen met elkaar in contact te brengen, door elkaar te knuffelen of door uitjes te organiseren. Gelukkig is er sinds kort het besef dat er iets anders nodig is en ontstaat er een platform om met elkaar in gesprek te gaan over eenzaamheid en de noodzaak tot een deskundige en doelgerichte aanpak.